เปิดชะตากรรม ‘คนไร้บ้าน’ ชีวิตอิสระท่ามกลางความสูญเสีย

ในช่วงเศรษฐกิจฝืดเคือง ผู้คนต่างพากันตกงาน ทุกซอกมุมในเมืองหลวง เราจะได้เห็นคนไร้บ้านอาศัยหลับนอนตามใต้สะพาน ป้ายรถเมล์ และตามสวนสาธารณะต่างๆ หลายคนเนื้อตัวมอมแมม เวลาเดินมักหอบหิ้วกระสอบพะรุงพะรัง ภายในเต็มไปด้วยขยะ นานวันเข้าก็กลายสภาพเป็นคนไร้บ้านถาวร ยิ่งหากมีอาการทางจิตเพิ่มด้วย สังคมก็จะตอกย้ำความรู้สึกว่า คนเหล่านี้สกปรก อันตราย และไร้ค่า ซึ่งถือเป็นความสูญเสียทางสังคมและเศรษฐกิจ

จึงเป็นที่มาของงานเสวนาวิชาการสาธารณะ “หน้าใหม่-ไร้บ้าน : ชีวิตกับนโยบาย” เพื่อนำเสนอผลการศึกษาเกี่ยวกับวงจรชีวิตคนไร้บ้าน และข้อเสนอในการแก้ปัญหาและเพิ่มประสิทธิภาพเชิงนโยบาย จัดโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และภาคีเครือข่าย ณ โรงแรมเอทัส ลุมพินี กรุงเทพฯ นางภรณี ภู่ประเสริฐ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ สสส. กล่าวว่า จากการสำรวจคนไร้บ้านด้วยวิธีวิทยาใน 3 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพฯ ขอนแก่น และเชียงใหม่กว่า 1,500 คน พบคนไร้บ้านที่เป็นเพศชายร้อยละ 85 เพศหญิงร้อยละ 15 โดยเมื่อดูเหตุปัจจัยที่ทำให้ต้องมาเป็นคนไร้บ้าน พบว่าทั้งหมดล้วนมาจากปัญหาความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและสังคม อย่างการผิดหวังจากการทำงาน ตกงานเรื้อรัง ถูกครอบครัวกดดัน ซึ่งเมื่ออยู่บ้านแล้วไม่มีความสุขจึงตัดสินใจออกมา ทั้งนี้ ยังพบว่าคนไร้บ้านกว่าร้อยละ 55 เข้าไม่ถึงบริการสุขภาพ ส่งผลให้เป็นคนที่มีปัญหาสุขภาพมากมาย ส่วนใหญ่ร้อยละ 71 มีปัญหาสุขภาพจิต สุขภาพช่องปาก ส่วนร้อยละ 51 ป่วยเป็นโรคที่มาจากพฤติกรรม อาทิ โรคเบาหวาน ความดันโลหิต หอบหืด ภูมิแพ้ หัวใจ

“จากปัญหาดังกล่าว สสส.จึงร่วมกับภาคีเครือข่าย ขับเคลื่อนให้เกิดกองทุนรักษาพยาบาลสำหรับคนไทยไร้สิทธิ และการเข้าถึงที่อยู่อาศัย เพื่อเป็นโครงข่ายความคุ้มครองทางสังคม (social safety net) ในการป้องกันการเกิดคนไร้บ้านรายใหม่ และช่วยเหลือฟื้นฟูให้คนไร้บ้านสามารถช่วยเหลือตนเอง และกลับคืนสู่สังคมอย่างมีคุณภาพ” นางภรณีกล่าว จากนั้นเข้าสู่การนำเสนอผลวิจัย ในโครงการศึกษาแนวทางวิเคราะห์ต้นทุนการแก้ไขปัญหาคนไร้บ้าน และติดตามการเปลี่ยนแปลงทางชีวิตของคนไร้บ้านในช่วงเริ่มต้น. ขอบคุณข้อมูลบางส่วนและติดตามข้อมูลฉบับเต็มที่ thaihealth